Menu Zamknij

Szkolne tradycje

Jak uczyć i mówić o tradycjach w czasach bezideowych? Przecież nie tylko nauczyciele mają świadomość istnienia takich czasów. Również młode pokolenie zdaje sobie sprawę z charakteru otaczającej je rzeczywistości, która nie nastawia optymistycznie: kryzys społeczny, polityczny, bezrobocie, afery polityczne i gospodarcze.

Jak żyć w świecie, w którym liczą się tylko – jak się wydaje – bogactwo, sława, układy, w którym trwa „wyścig szczurów” i brak perspektyw na zdobycie w przyszłości dobrej pracy, a dla wielu nawet na – zbyt kosztowne – kształcenie się. W tak prymitywnej – pod względem idei – rzeczywistości trudno znaleźć miejsce dla wartości uniwersalnych, takich jak chociażby altruizm, lojalność, wiara, honor czy miłość ojczyzny.

Jednak dyrekcja i nauczyciele „Kopernika” mają nadzieję, że tę ideową pustkę może wypełnić kultywowanie i tworzenie szkolnej tradycji, zawierającej przecież niejednokrotnie elementy tradycji rodzinnych, lokalnych i narodowych. Dlatego kalendarz imprez w naszej szkole jest bogaty. Na powstanie szkolnych tradycji złożyły się przedsięwzięcia, które pojawiły się z
jakiejś okazji i uznane zostały za pożądane, gdyż stawały się gwarantem, że w świecie, w którym triumfy święci postawa „mieć”, absolwenci naszej szkoły będą wybierać i wręcz demonstrować postawę „być”. Profesorowie wierzą, że tradycja przyczynia się do rozwinięcia bardzo pożądanych cech osobowości młodego człowieka, dorastającego w kręgu jej oddziaływania. A zatem jej rola w rozwoju osobowości młodego pokolenia wydaje się nie do przecenienia.

Jednak, żeby osiągnąć pożądane efekty, trzeba tradycję wprowadzić w życie młodych, jednym słowem – praktykować. Staje się to możliwe tylko wtedy, kiedy pozyska się autentyczne zaangażowanie uczniów, a to w „Koperniku” – jak do tej pory – się udaje, o czym świadczą kultywowane wciąż szkolne tradycje.

Poznaj nasze szkolne tradycje

Wrzesień to miesiąc pełen wrażeń szczególnie dla uczniów klas pierwszych, którzy próbują znaleźć swoje miejsce w nowej szkole. W tym miesiącu najmłodsi uczniowie liceum obchodzą swoje wyjątkowe święto, wywołujące duże emocje. Wzorem tradycji rycerskiej dostępują zaszczytu pasowania na uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika i stają się w ten sposób pełnoprawnymi członkami społeczności uczniowskiej.

Wagę uroczystości zaraz na jej wstępie podkreśla szkolny hymn, który stał się stałym i nieodłącznym elementem szkolnych tradycji. Towarzyszy on społeczności uczniowskiej od momentu uroczystości poświęcenia i rozwinięcia sztandaru szkoły (27.10.1999 r.). Autorką jego słów jest wicedyrektor i nauczyciel języka polskiego mgr Maria Majewska, zaś muzykę skomponował mgr Grzegorz Sołtysiak, nauczyciel muzyki.

Pierwszoklasiści rotę ślubowania wypowiadają na sztandar szkoły w obecności dyrekcji, grona nauczycielskiego, zaproszonych gości i swoich starszych koleżanek i kolegów. Ślubują nie tylko pilnie wywiązywać się z obowiązku zdobywania wiedzy, ale przede wszystkim przysięgają: dbać o dobre imię szkoły i swoje, brać przykład z postaw Stanisława Musiała (założyciela naszego liceum) oraz Mikołaja Kopernika (patrona szkoły i wielkiego Polaka). Przejęcie, z jakim uczniowie wygłaszają słowa ślubowania, przekonuje, że pierwszoklasiści rzeczywiście dołożą wszelkich starań, by ich przysięga została zrealizowana w rzeczywistości.

Temu świętu, powszechnie znanemu pod nazwą Dzień Nauczyciela, zawsze towarzyszy uroczysta oprawa. Jest to dzień nie tylko dla nauczycieli, ale i uczniów naszej szkoły, którzy tego samego dnia mają okazję wyrazić wdzięczność za trud pracy swoich profesorów chociażby symbolicznym kwiatkiem. Samorząd Szkolny, wspierany przez Radę Rodziców, przygotowuje dla profesorów skromny poczęstunek i – oczywiście – w imieniu całej społeczności uczniowskiej składa najlepsze życzenia. W tym dniu podejmowani są również emerytowani profesorowie „Kopernika”. W ten sposób młodzież pokazuje, że nie zapomniano o tych, którzy trud wychowawczy i pedagogiczny już zakończyli.Pięknym akcentem w kultywowaniu tej tradycji jest odprawiana co roku msza święta w intencji uczących oraz zmarłych profesorów.

1 listopada stwarza społeczności uczniowskiej szansę pokazania, że młode pokolenie pamięta o tych profesorach, którzy już odeszli, a których uczniowie nie mieli szczęścia poznać. 

Ta bardzo piękna i wzruszająca szkolna tradycja polega na odwiedzaniu grobów profesorów naszej szkoły. Tuż przed Świętem Zmarłych członkowie Samorządu Szkolnego sprzątają groby zmarłych nauczycieli, m.in. porządkują płyty nagrobkowe, zagrabiają liście. Z kolei całe klasy (rzadziej jedynie przedstawiciele klas) odwiedzają mogiły, ofiarowują modlitwę i kwiaty, zapalają znicze na grobach profesorów, których nie dane było im poznać. W ten sposób wyrażają swój szacunek do tych, którzy tworzyli tradycję szkoły, kształcili i wychowywali wcześniejsze pokolenia
młodych. 

Przykład idzie również z góry, gdyż hołd zmarłym w imieniu wszystkich pracowników szkoły oddaje Dyrekcja. Ta tradycja ocala tych, którzy odeszli, od zapomnienia. Oni wciąż są żywi, bo pamięć o nich jest wciąż żywa. A to już przywilej, który nie każdy otrzymuje. Dowodzi on, że ich życie miało sens, że dobrze je przeżyli.

Patriotyzm to słowo, które dziś przez wielu jest uważane za znaczeniowo puste. Dlatego w „Koperniku” tym większy nacisk kładzie się na rozbudzanie w młodzieży poczucia tożsamości narodowej. Doskonałą okazję ku temu stwarza właśnie Narodowe Święto Niepodległości, które w naszej szkole obchodzone jest bardzo uroczyście. Oprócz szkolnego kącika poświęconego tym historycznym wydarzeniom, uczniowie mają okazję oglądać przedstawienia o charakterze patriotycznym, które przygotowuje bądź to Szkolny Zespół Teatralny „Tymczasowi”, bądź Samorząd Szkolny. Najczęściej nawiązują one do zdarzeń z roku 1918 i do osoby marszałka Józefa Piłsudskiego. Z kolei szkolny chór wykonuje nie tylko szkolny i państwowy hymn, ale także pieśni legionowe oraz inne, symbolizujące tamte doniosłe zdarzenia. Poza tym wielu uczniów ma okazję
brać udział w rajdach niepodległościowych.

Spośród wielu imprez organizowanych w naszej szkole najbardziej doniosłymi i uroczystymi są zawsze Wigilie klasowe i szkolna. Organizowane są one w ostatnim dniu zajęć dydaktycznych przed przerwą świąteczną. 

Tym niezwykle serdecznym i ciepłym – mimo zimowej pory – świętom towarzyszą wielkie przygotowania w całej szkole. Corocznie organizowane są konkursy na najładniej ustrojoną salę klasową, na najpiękniejszy stroik, na najładniej ubraną choinkę. Tydzień poprzedzający Wigilię Bożego Narodzenia obfituje w spotkania opłatkowe, na które dyrekcja, młodzież z samorządu szkolnego i z samorządów poszczególnych klas zapraszają licznych gości. Wśród zaproszonych byli już m.in. Wielkopolski Kurator Oświaty Apolinary Koszlajda, dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu Zofia Hryhorowicz, przedstawiciele WOM-u i Rady Rodziców, Starosta Powiatu Nowotomyskiego Joel Matuszek, burmistrz Miasta i Gminy Nowy Tomyśl Henryk Helwing, ks. dziekan Jerzy Juja, ks. kanonik Władysław Kasprzak i wielu innych przyjaciół szkoły. Na wieczerzach podawane są tradycyjne dania wigilijne, a zaproszonym gościom młodzież wręcza przygotowane wcześniej prezenty – niespodzianki, np. własnoręcznie wykonane stroiki świąteczne.

Ponadto każda klasa przygotowuje własne spotkania wigilijne, które pod względem atmosfery i zachowania tradycji niemal nie odbiegają od tych domowych. Na szkolnych ławkach nie ma co prawda dwunastu potraw, ale za to jest świąteczna atmosfera, której sprzyjają eleganckie stroje uczniów, życzliwość, dzielenie się opłatkiem, są i prezenty. Jest też wspólne kolędowanie. Można być też pewnym, że każdej klasie złoży wizytę Dyrekcja z … Gwiazdorem. Pan Dyrektor przychodzi do społeczności klasowej oczywiście z opłatkiem i życzeniami, a Gwiazdor … no cóż, różnie bywa. 

W klasowych Wigiliach uczestniczą również zaproszeni przez młodzież emerytowani nauczyciele. Zagadywani przez młodzież opowiadają m.in. o systemie kształcenia, który obowiązywał w ich czasach, wspominają tajne komplety, mówią również o zakazie obchodzenia podobnych uroczystości religijnych w szkołach przed 1989 rokiem. Te rozmowy dają obopólne korzyści, wywołują wzruszenia, pozwalają pokonać pokoleniowe bariery. 

Nie zapomina się też o tych, którzy odeszli. Dyrekcja i delegacja z Samorządu Szkolnego składają na grobach zmarłych profesorów wiązanki kwiatów. 

Stałym elementem poprzedzającym klasowe Wigilie stały się przedstawienia o tematyce bożonarodzeniowej, które wystawia szkolne Koło Teatralne „Tymczasowi”. Oglądają je nie tylko uczniowie, grono nauczycielskie, ale mają okazję zobaczyć je również zaproszeni goście, rodzice uczniów, mieszkańcy Nowego Tomyśla.

Tradycyjnie w połowie marca dyrekcja nowotomyskiego Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Policealnych im. Mikołaja Kopernika organizuje „Dzień Otwartych Drzwi”. Oferta adresowana jest do gimnazjalistów odwiedzanych wcześniej przez dyrekcję oraz uczniów naszego liceum. Licealiści ten dzień przygotowują z myślą o swoich młodszych koleżankach i kolegach, którzy stają przed trudnym wyborem szkoły ponadgimnazjalnej. Jeszcze gimnazjaliści, a w przyszłości być może uczniowie naszej szkoły, witani są przez Dyrektora, po czym uczniowie 

„Kopernika” oprowadzają ich po budynku szkoły. W tym czasie służą młodszym koleżankom i kolegom informacjami z pierwszej ręki, udzielają fachowych rad. Jednym słowem, potrafią odpowiedzieć na każde pytanie, co z ochotą czynią. Potencjalni kandydaci na uczniów „Kopernika” mają też możliwość obejrzenia prezentacji multimedialnej promującej szkołę. Na koniec czeka ich niespodzianka w postaci drobnego poczęstunku. Do domu uczestnicy Drzwi Otwartych wracają „uzbrojeni” w foldery o szkole oraz drobne niespodzianki.

Podczas tej uroczystości łza się w oku kręci nawet najtwardszym. W części oficjalnej następuje przekazanie sztandaru przez absolwentów przedstawicielom młodszych klas. Po uroczystym przemówieniu Dyrektora szkoły następuje przedstawienie Absolwenta Roku. Nagrodami zostają też ukoronowani absolwenci, którzy wyróżnili się w nauce, działalnością społeczną, kulturalną i sportową.

W dalszej części wychowawcy klas wręczają świadectwa dojrzałości i ukończenia szkoły pozostałym absolwentom. Absolwentów żegna uczeń przedostatniej klasy i jest to chwila szczególnie chwytająca za serce. Jest to także chwila, w której dotychczasowi wychowankowie dziękują swoim profesorom i na pożegnanie wręczają im kwiaty. 

Część artystyczną rozpoczyna występ chóru szkolnego przeplatany poezją. Zdarzają się także występy zespołów muzycznych, np. „Pryzmatu”. 

Organizacja tej uroczystości oparta jest na tradycjach naszej szkoły i wiąże się z poszanowaniem takich wartości jak hymny narodowy i szkoły, sztandar szkoły.

Spotkania, które odbywają się we wrześniu lub na początku października, przygotowują – z wielką starannością – dyrekcja oraz szkolny samorząd. Skąd ta staranność przy imprezie, która ma bawić? Tłumaczą ją bardzo poważne cele, które mają być zrealizowane. Oto one:
– udowodnić, że … nie taka szkoła straszna,
– udowodnić, że … nie samą wiedzą żyje uczeń,
– zapobiegać wulgarnej tradycji Dnia kota,
– propagować zdrowy wypoczynek,
– obowiązkowo stworzyć warunki do nawiązania więzi koleżeńskich pomiędzy nowymi uczniami. 

Ta impreza wymaga od jej uczestników pełnej gotowości do … zabawy. Celem pierwszaków na trasie ich „wędrówki” jest bądź to Gospodarstwo Agroturystyczne pana Grzegorza Kaszkowiaka, bądź wigwam pana Kazimierza Beygi. Zanim jednak dotrą do celu, muszą wykazać się w terenie, gdyż w drodze do wigwamu uczestniczą w konkursach i grach terenowych. Również na miejscu czeka na nich wiele atrakcji sportowych i rekreacyjnych. Stąd też udział w takich konkurencjach jak wyścigi „rydwanów”, odbijanie piłki siatkowej, wyścigi w workach. Pierwszoklasiści muszą też zaprezentować swoją klasę na przykład w wierszu lub piosence. A na koniec zmagań zasłużony odpoczynek – czas przy konsumpcji (smażone przy ognisku kiełbaski) umila występ szkolnego zespołu muzycznego, w bieżącym roku szkolnym był to zespół Noctis. Co więcej, wszyscy chętni mogą się w te występy czynnie włączać, gdyż na tę okazję specjalnie są przygotowane śpiewniki.

Bal studniówkowy rozpoczyna odliczanie dni do wielkiego finału kilkuletniej nauki. Pierwszym akcentem balu jest polonez. Następnie uczniowie dziękują profesorom za trud pedagogiczny i wychowawczy, proszą też o wsparcie w nadchodzących tygodniach. Po części oficjalnej, w której mają miejsce krótkie przemówienia Dyrektora szkoły oraz zaproszonych gości, lampka szampana symbolizuje rozpoczęcie szampańskiej zabawy. 

Jej warunkiem jest zapomnienie – choć tego wieczoru – o nieubłaganie zbliżającej się maturze.

Od 1996 nie organizuje się już podniosłych apeli czy akademii na cześć patrona. Formuła tego dnia jest wciąż zmieniana, ale przyświeca jej jeden główny cel, aby impreza towarzysząca obchodom Dnia Patrona stała się okazją nie tylko do rozrywki, ale przede wszystkim do zdrowej rywalizacji międzyklasowej. Dzień ten ma być okazją do wspólnej zabawy i klasowych rywalizacji, jest też wolny od zajęć dydaktycznych. 

Tego dnia wszyscy zamiast punktualnie o godz. 8.00 stawić się w klasach, idą do Nowotomyskiego Ośrodka Kultury, aby oddać hołd wielkiemu Polakowi i astronomowi przez czynne uczestniczenie w quizach, konkursach. Często uczestniczą w nich również nauczyciele. Do tej pory podczas tych dni były okazje do zaprezentowania przez klasy tego, co – ich zdaniem – miały najlepszego do pokazania, w czym uczniowie byli najlepsi, oczywiście w ramach podanego wcześniej regulaminu. Było też przedstawienie pt. „Nicolaus Nicolai de Thorunia”, były skecze pt. „Życie Mikołaja Kopernika”, „Powrót do przeszłości, czyli nasi profesorowie w wieku licealnym” przygotowane przez Szkolne Koło Teatralne „Tymczasowi”, był nawet musical „Kocham cię życie”. Ogłoszono plebiscyt na najlepszego nauczyciela w kategoriach: humor, tolerancja, najlepszy wykładowca. Zabawę kończą najczęściej występy szkolnych zespołów muzycznych, np. „Pod nazwą”, „Pozytywka” obecnie „KOPERNIK BAND”

Impreza ta nie tylko integruje młodzież, ale także staje się inspiracją do dalszych działań w tym zakresie.

Ta cykliczna impreza organizowana jest w czerwcu przez nauczycieli wychowania fizycznego przy współpracy z dyrekcją szkoły, wychowawcami klas i Radą Rodziców. W trakcie jej trwania uczniowie rywalizują ze sobą w różnych konkurencjach, niekoniecznie typowo sportowych, np. bieg z jajkiem na łyżce, bieg w workach. Tradycją tej imprezy jest turniej piłki nożnej, piłka plażowa dziewcząt, mecz w piłkę siatkową nauczyciele kontra uczniowie. Jest też możliwość sprawdzenia wiedzy ogólnej z języka polskiego oraz pewności ręki i sokolego wzroku w zawodach strzeleckich.